Amanda
‘Er gebeuren hier in Colombia te veel dingen die niet door de beugel kunnen. Te veel om te blijven zwijgen. Als ik moet sterven omdat ik mij uitspreek, dan is dat maar zo. Dit land, dat ik met heel mijn hart liefheb, heeft mijn stem nodig. Ónze stem.’
Breken
‘Met ‘ons’ bedoel ik niet enkel mijn familie en mijzelf. Noch alleen de organisatie waarbij ik aangesloten ben: ‘La Ruta Pacífica de las Mujeres’ – ‘De Vredesroute van Vrouwen’. Ik bedoel alle vrouwen wier lijf en leven bedreigd worden door de gewapende groepen in Colombia. Paramilitairen en guerrillastrijders, maar soms ook gewone soldaten: ze maken zich al jaren schuldig aan het aanranden, verkrachten, ontvoeren, martelen en vermoorden van vrouwen. De slachtoffers zijn vaak familieleden van vijandige troepen. Dochters, echtgenotes, moeders. Zij worden gepakt om de moraal van de tegenpartij te breken.
‘La Ruta’ doet onderzoek naar deze schendingen van mensenrechten. Brengt ze in kaart. Maakt ze publiek. En protesteert er openlijk tegen. Zelf ben ik al vanaf het begin betrokken bij deze beweging. Als coördinatrice van het zuidelijke departement Putumayo, mijn geboortestreek. Er zit hier veel olie in de grond en de vruchtbare bodem is goed voor de cocateelt. Multinationals, illegale milities, drugsbaronnen en de regering: allemaal proberen ze dit gebied te controleren of op z'n minst uit handen van anderen te houden. Dat gaat gepaard met veel geweld, waar vooral de plaatselijke bevolking slachtoffer van wordt.’
Gevlucht
‘De regering is niet altijd blij met La Ruta. Wij wijzen haar op haar fouten. Zeggen en publique dat ze onvoldoende bescherming biedt aan vrouwen en mensen in de onderklasse. En dat duurzame vrede nooit op militaire wijze bereikt kan worden. Dit is geen boodschap dat in een volstrekt gemilitariseerd land als Colombia op prijs wordt gesteld.
Overigens vinden ook illegale milities ons irritant. De algemeen coördinatrice van La Ruta is onlangs met de dood bedreigd. En ook ikzelf heb die dreiging gevoeld. De politie bood me bescherming aan, maar die heb ik geweigerd. De hele tijd een man met een geweer naast me, dat past niet bij mijn anti-militaristische houding. Bovendien: onveiligheid is in Putumayo ieders realiteit. Als niet iedereen beschermd wordt, dan ik ook niet.
In de twaalf jaar van ons bestaan hebben we talloze vrouwen geleerd welke rechten ze hebben en hoe ze die kunnen claimen. Hoe ze zichzelf kunnen beschermen. Op basis van de lobby en onderzoeken van La Ruta, besloot het congres bovendien tot dertig belangrijke maatregelen. Die moeten vrouwen helpen die op de vlucht zijn geslagen door het geweld. Zij hebben vaak hun man verloren, krijgen geen psychologische begeleiding, hebben zelden een opleiding gehad, laat staan dat ze werk hebben, en missen dus het geld om hun kinderen te onderhouden. Een ander recent resultaat van La Ruta is de aanname van Wet 1257. Die erkent dat er specifiek tegen vrouwen gericht geweld is en stelt hiervoor een strafmaat.’
Machismo
‘Het zijn hoopvolle ontwikkelingen. Maar échte vooruitgang is pas mogelijk als er vrede is. De regering mag dan zeggen dat we in een post-conflict zitten, dat zij de strijd gewonnen heeft, maar dat is gelogen. En leugens zijn zinloos: je moet de realiteit durven zien om problemen op te lossen. De vrouwen van La Ruta schijnen hun licht op die realiteit. Ze belichamen VN resolutie 1325. Die stelt wat La Ruta ook zegt: dat vrouwen extra kwetsbaar zijn in conflictsituaties, bescherming nodig hebben en tegelijk een belangrijke rol kunnen spelen in vredesopbouw. We hopen dat de Colombiaanse regering deze boodschap ter harte zal nemen.
Het zal niet makkelijk zijn om door het militarisme en het machismo van de machtshebbers heen te breken. Maar ik kan niet anders. Ik vind het al van jongs af aan pijnlijk in een wereld te leven waar ongelijkheid is, waar geld en fysieke of militaire kracht de dienst uitmaken. Ik kan daar niet aan wennen, zelfs al ben ik ermee opgegroeid. Mijn vader werkte op het land, mijn moeder waste kleren. Ze waren nauwelijks geschoolde mensen, die met eerzaam, hard werk de touwtjes aan elkaar probeerden te knopen. Maar op gemeentelijke feesten werden zij en anderen uit de onderklasse volstrekt genegeerd. Lof ging enkel naar meneer de politiecommissaris, meneer de rijke zakenman. Ik vond dat toen al oneerlijk.’
Boterham
‘Gelukkig ben ik ook opgegroeid met het besef dat mensen zich kunnen verheffen uit hun moeilijkheden. Al mijn helden benadrukken dat: van Martin Luther King en feministische schrijfsters tot de vrouwen in mijn familie. Mijn oma kon niet lezen of schrijven. Ook werd ze regelmatig in elkaar geslagen door mijn opa – waar de kinderen bij waren. Maar ze liet zich nooit ontmoedigen. Ze leerde zichzelf rekenen en zette een handeltje op om haar kinderen te onderhouden.
Ook mijn ouders hebben hard gewerkt om ons een betere toekomst te geven. Ze hebben me altijd gezegd dat ik moest studeren. Toen ik als eerste van mijn familie werd toegelaten tot de Universiteit, gaven ze me hun zegen en het kleine beetje geld dat ze hadden gespaard, voor de eerste maanden in Bogotá. Ik heb tijdens mijn studie heel veel moeten werken om rond te komen. Er waren dagen dat ik leefde op koffie en een boterham. Maar ik behaalde mijn diploma, met ontzettend goede resultaten.
Mijn oma en mijn moeder: ik zie ze terug in mijzelf. Maar ook in mijn dochter, Lina. Zij heeft dezelfde drang om vooruit te komen. Dezelfde wens om anderen te helpen. Ze is nu 12 en raakte als kind tot aan haar middel verlamd. Maar ze heeft zich daar nooit door uit het veld laten slaan; ze blijft gedreven, blijft anderen steunen, waar ze maar kan. Ze is wat ik onder een 'sterke vrouw' versta. Mijn dochter is mijn grootste voorbeeld.’
Amanda Camilo, coordinatrice bij La Ruta, maakt zich sterk voor de vrouwen in Colombia.
Steun amanda financiëelStuur amanda een e-mail
